Betere samenwerking: de voordelen van teamcoaching
Hoe zit het met jouw team?
Vind een teamcoachWat doet een teamcoach?
Een teamcoach kijkt mee terwijl jullie samenwerken. Niet om te oordelen. Wel om te zien wat er onder de oppervlakte gebeurt: wie neemt het woord in het maandagoverleg, wie zwijgt, en welk onderwerp komt al drie vergaderingen niet op tafel?
Een goede teamcoach werkt op twee niveaus:
- De bovenstroom: taken, doelen, rollen en de manier waarop jullie vergaderen.
- De onderstroom: vertrouwen, oud zeer, onuitgesproken verwachtingen en de dynamiek tussen teamleden.
De teamcoach is daarbij geen trainer met een vast programma, maar een begeleider die eerst goed kijkt. Hoe reageren teamleden op elkaar? Welke patronen keren elke week terug? En wat gebeurt er in de onderstroom zodra de leidinggevende de kamer uit is? Door te observeren en dat eerlijk terug te geven, ziet het team zelf wat het samenwerken lastig maakt.
In die onderstroom zitten vaak de patronen die een team vasthouden. Het zijn dezelfde vijf frustraties die Patrick Lencioni beschrijft, verderop op deze pagina, maar dan in het echt. De coach benoemt wat er gebeurt, stelt de vragen die niemand stelt en zorgt voor een veilige omgeving om lastige dingen te bespreken. Daarna vertaal je de inzichten samen naar concrete afspraken. Zo leert het team zelf om misverstanden en conflicten eerder te herkennen en te doorbreken.
Wanneer kies je voor teamcoaching?
Herken je een of meer van deze signalen? Dan is het tijd om er samen naar te kijken.
- Iedereen werkt hard, maar het gezamenlijke doel raakt uit beeld.
- Overleg kost energie en besluiten blijven liggen.
- Irritaties worden in de wandelgangen besproken, niet in het team.
- Na een reorganisatie of een nieuwe leidinggevende vindt het team zijn draai niet.
- Het team draait goed, maar jij weet dat er meer in zit.
Stel: een afdeling van twaalf mensen krijgt een nieuwe manager. Na een half jaar praat iedereen nog over hoe het vroeger ging. Precies dan helpt een teamcoach om het oude los te laten en nieuwe afspraken te maken.
Teamcoaching is niet alleen voor teams in de problemen. Ook een goed team groeit sneller met iemand die van buitenaf meekijkt.
Het hoe en waarom van teamcoaching
CEO's en andere teamleiders lopen soms tegen verstoringen aan die de effectiviteit, sfeer, onderlinge samenwerking en prestaties van het team negatief beïnvloeden. Er wordt bijvoorbeeld geroddeld, of gelijkgestemde mensen zoeken elkaar op en versterken elkaars mening. Dit is op zich heel natuurlijk gedrag, het zorgt voor veiligheid en erkenning, maar het helpt niet om de resultaten te boeken waar het team voor staat.
Patrick Lencioni schrijft in zijn boek De vijf frustraties van teamwork wat de vijf belangrijkste oorzaken zijn voor het minder goed functioneren van een team:
- Een gebrek aan vertrouwen
- Angst voor conflicten
- Gebrek aan betrokkenheid
- Het vermijden van verantwoordelijkheid
- Te weinig aandacht voor de resultaten van het team
Soms wordt geprobeerd de conflicten op te lossen door apart met teamleden te praten, of door een paar medewerkers de opdracht te geven om vergaderingen beter te laten verlopen en gezellige teamuitjes te organiseren. Maar als het niet lukt om de irritaties als team openlijk te bespreken, gaan ze onder de tafel etteren. Zitten de conflicten de effectiviteit van het team of de gezondheid van teamleden in de weg, dan is het aan te raden om een onafhankelijke teamcoach in te schakelen.
Naast teamcoaching om conflicten te neutraliseren, kan een teamcoach ook een gezond team effectiever en succesvoller maken. In dat geval kijkt de teamcoach naar de effectiviteit van het team en de fase van ontwikkeling, en doet waar nodig interventies om het team verder te helpen.
Meer over de vijf frustraties van teamwork
Een eenvoudig model dat teamcoaches toepassen is het model van Patrick Lencioni, die een boek schreef over The Five Dysfunctions of a Team. Het model is opgebouwd als een piramide: kenmerkend daarvoor is dat een onderliggend niveau eerst volledig ingevuld en geborgd moet zijn voordat er aan een volgende fase gewerkt kan worden.
In de praktijk zien we veel managers die in hun aanpak te resultaatgericht zijn en zich vooral focussen op de verantwoordelijkheden van teamleden en het uiteindelijke resultaat. Vallen de resultaten tegen, dan kan dat erg frustrerend zijn: ondanks alle inspanningen is er geen noemenswaardige verbetering te zien. Sterker nog, bij te veel pressie verergeren de onderliggende problemen. Hoe paradoxaal het ook klinkt: goede resultaten komen pas als er eerst voldoende is gewerkt aan de zachte, emotionele menselijke waarden. Hiervoor is personal- en teamcoaching het hulpmiddel bij uitstek.
Valkuilen in een team (en hoe een teamcoach helpt)
Veel teams lopen in dezelfde valkuilen. Herken je er een?
- Conflicten vermijden: iedereen knikt in het overleg, en daarna gebeurt er niets.
- Verantwoordelijkheid bij een ander leggen: gaat er iets mis, dan ligt het aan de afdeling ernaast.
- Verwachtingen niet uitspreken: iedereen denkt te weten wat de ander bedoelt.
- Alleen sturen op resultaat: de leidinggevende duwt harder, het team trekt zich terug.
Een teamcoach maakt zulke valkuilen bespreekbaar, zonder een schuldige aan te wijzen. Het doel is een betere samenwerking, met meer plezier en minder gedoe.
Zo verloopt een teamcoachingstraject
Elk team is anders, dus elk traject ook. Meestal ziet het er zo uit:
- Intake. De coach spreekt eerst met de opdrachtgever of leidinggevende. Wat speelt er, en wat moet er straks anders zijn?
- Observatie. De coach maakt het team mee in een gewone vergadering of werksessie en brengt de dynamiek in kaart.
- Teamsessies. Het team werkt aan de thema's die naar boven komen, met feedback, oefeningen en heldere afspraken.
- Evaluatie. Jullie kijken samen terug: wat is er veranderd, en wat is nodig om dat vast te houden?
Hoeveel sessies nodig zijn? Dat hangt af van de vraag en de grootte van het team, en bespreek je in het eerste gesprek.
Teamcoaching of individuele coaching?
Bij individuele coaching werkt één persoon aan de eigen ontwikkeling. Bij teamcoaching is het team de klant: de coach kijkt naar de interactie tussen teamleden, niet naar één persoon. Ligt de vraag vooral bij de leidinggevende, dan past leadership coaching misschien beter. Vaak werkt een combinatie het best: teamcoaching voor de groep en individuele coaching voor de leider die het team verder brengt.
Veelgestelde vragen over teamcoaching
Wat kost teamcoaching?
Dat hangt af van de grootte van het team, het aantal sessies en de ervaring van de coach. In een adviesgesprek krijg je een helder voorstel, en het matchen met een teamcoach kost je niets. Zoek je coaching voor meerdere teams of je hele organisatie? Kijk dan bij coaching voor bedrijven.
Hoe lang duurt teamcoaching?
Dat verschilt per team. Een concrete vraag is soms in een paar sessies opgelost. Wil je de samenwerking echt veranderen, dan neem je daar meer tijd voor.
Werkt teamcoaching ook voor een team dat al goed draait?
Ja. Een goed team zet met een coach zijn sterke punten bewuster in. Het resultaat: sneller je doelen halen, met meer plezier.
Wie zit er bij de sessies?
In de regel het hele team, inclusief de leidinggevende. Zo werken jullie samen aan dezelfde afspraken.
Hoe vind ik de juiste teamcoach?
Coaching.nl koppelt sinds 1993 mensen en teams aan gecertificeerde coaches. Jij vertelt wat er speelt, wij zoeken de teamcoach die past. Je kunt ook zelf een teamcoach vinden. Geen klik? Dan zoeken we gewoon een andere. En we zijn 24/7 bereikbaar, ook 's avonds en in het weekend.
Wat maakt een goede teamcoach?
Een goede teamcoach kent de teamdynamiek van binnen en buiten, kan goed observeren en durft te benoemen wat er speelt. Belangrijke competenties: luisteren, doorvragen, confronteren zonder te beschuldigen en een veilige sfeer neerzetten. Bij Coaching.nl werk je met gecertificeerde coaches. Klikt het niet, dan zoeken we een andere.
Verder kijken dan het team
Soms gaat het om het team. Soms om hoe jij als leider stuurt, of om de resultaten die de organisatie nodig heeft. Deze coachingvormen sluiten daar vaak goed op aan.
Voor leidersLeadership coaching
Sterker sturen zonder harder te duwen: meer rust, richting en impact in je leiderschap.
Voor groeiPerformance coaching
Het potentieel van mensen en teams beter benutten, met doelen die meetbaar verschil maken.
Voor ondernemersBusiness coaching
Scherper kiezen als ondernemer of bestuurder: van strategie naar actie die werkt.
Werk & loopbaanLoopbaancoaching
Voor wie zoekt naar werk dat weer klopt: kwaliteiten, richting en een stap die energie geeft.
Wat wil je anders
over drie maanden?
Eén gesprek en je weet waar je staat. Geen verplichting, wel helderheid. We luisteren naar wat er speelt en verkennen samen wat je nodig hebt, voor jou, je team of je organisatie.
